O czym jest ”Lalka”?

O czym jest ”Lalka”?

Na pewno znasz to uczucie, gdy Twój polonista zapowiada kolejną lekturę – wzdychasz tylko, wiedząc, że znowu czekają Cię popołudnia spędzone na czytaniu nudnej książki. Gdy dowiadujesz się, że Twoją lekturą jest ”Lalka”, zapewne ogarnia Cię jeszcze większe zniechęcenie – nie dość, że nudna, to jeszcze liczy niemal 700 stron. Tymczasem nie ma się czego bać – ”Lalka” to książka, w której każdy znajdzie coś dla siebie.

Kim jest autor ”Lalki”?

Autorem powieści jest Aleksander Głowacki, posługujący się pseudonimem Bolesław Prus. Jego życie nie było łatwe – mając zaledwie 16 lat wziął udział w powstaniu styczniowym, za co został później aresztowany. Po trwającym 4 miesiące pobycie w więzieniu starał się kontynuować naukę, jednak problemy finansowe zmusiły go do rezygnacji ze studiów. Zanim zaczął żyć z pisania, próbował przeróżnych zawodów, jak np. korepetytor, ślusarz czy fotograf.

Jak powstała ”Lalka”?

Do napisania swojej najsłynniejszej książki Prusa zainspirował opisany w gazecie spór o lalkę. Powieść ukazywała się w odcinkach w gazecie ”Kurier Codzienny” w latach 1878-1879. Jej pierwszy tytuł brzmiał ”Trzy pokolenia” i miał nawiązywać do bohaterów: Rzeckiego, Ochockiego i Wokulskiego, którzy kolejno byli przestawicielami pokoleń romantyków, pozytywistów i okresu przejściowego. Geneza ostatecznego tytułu nie jest znana. Istnieją różne teorie: nawiązanie do opisanego wyżej sporu o lalkę, filozoficzne porównanie człowieka do marionetki w rękach losu oraz postać Izabeli Łęckiej.

”Lalka” – o czym jest?

Głównym wątkiem powieści Prusa jest nieszczęśliwa miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, co zaciekawi miłośników romansów. Na szczęście dla ich przeciwników, powieść porusza też inne tematy – opisuje polskie społeczeństwo w XIX wieku, a także dziejące się wówczas wydarzenia polityczne, pogłębiając wiedzę czytelników o historii Polski.

”Lalka” to wartościowa powieść, którą warto przeczytać nie tylko ze względu na bycie lekturą z tzw. gwiazdką. Dlatego sięgnij po nią już teraz! 

“Salonowa lalka”, czyli jak zrozumieć Izabelę Łęcką?

“Salonowa lalka”, czyli jak zrozumieć Izabelę Łęcką?

O Izabeli Łęckiej, głównej bohaterce “Lalki” (Tania Książka) Bolesława Prusa powiedziano i napisano wiele. Wyniosła arystokratka, typowa przedstawicielka swojej grupy społecznej, egoistka i hipokrytka. A przy tym niezwykle piękna kobieta świadoma wrażenia, jakie robi na mężczyznach. Z czego wynikało jej zachowanie? Czy to tylko złe wychowanie, charakter, a może salonowe życie, które prowadziła? Jaka naprawdę jest Izabela Łęcka?

Femme fatale czy kobieta nieszczęśliwa? 

“Lalka” to powieść o relacjach damsko – męskich, o pragnieniu bycia kochanym i o marzeniach, które nie zawsze się spełniają. Z jednej strony postrzegamy Izabelę Łęcką jako typową famme fatale. Wyniosła arystokratka nie docenia starań Wokulskiego, wypowiada się o nim pogardliwie, ostatecznie doprowadza go do zguby. Mężczyzna, kiedy poznaje prawdziwe oblicze ukochanej, próbuje popełnić samobójstwo. Z drugiej zaś strony dostrzegamy obraz “salonowej lalki”, kobiety żyjącej na pokaz, nie znającej prawdziwego życia. Znamienne jest to, że Łęcka nigdy nie była zakochana, nie wiedziała, czym jest miłość. Ideałem mężczyzny był dla niej posąg Apolla. Czy w takim razie była szczęśliwa?

Efekt salonowego wychowania

Łęcka jest typową przedstawicielką arystokracji. Jednak duży wpływ na to, jaka była, stanowiło salonowe wychowanie. Czy jednak to usprawiedliwia jej zachowanie wobec Wokulskiego? Korzystała z jego pieniędzy, jednak nie potrafiła docenić jego starań. Flirtowała z kuzynem Starskim na oczach subiekta. Czy to wyrachowanie czy przyzwyczajenie? Każdy czytelnik jednak inaczej oceni postać Łęckiej i o to chodziło Prusowi. Postać, która wzbudza kontrowersje, zawsze zostaje zapamiętana na dłużej. Warto wgłębić się w sceny, które opisują sposób myślenia bohaterki i jej postrzeganie rzeczywistości. Bo czy można ją oceniać jednoznacznie? Odpowiedzi znajdziemy w najwybitniejszej powieści polskiego pozytywizmu.

“Lalka” to klasyka, a jej znajomość winna być powinnością każdego Polaka. Zachęcam do lektury i wysnucia własnych wniosków na temat Izabeli Łęckiej. Postaci, która do dziś budzi wiele emocji. 

 

Ile kosztuje “Lalka”?

Ile kosztuje “Lalka”?

„Lalka” Bolesława Prusa to pozycja obowiązkowa nie tylko dla maturzystów. To esencja polskości, z którą nie zawsze chcemy się skonfrontować, ale po wszystkim wiemy, że było warto.

Ekspozycja

„Lalka” to nie jest książka o sklepie z zabawkami. A bynajmniej nie tylko. Chociaż w witrynie sklepu faktycznie można zobaczyć marionetki, to głównym towarem sprzedawanym w sklepie jest galanteria. Sklep prowadzi Stanisław Wokulski, znakomity przedsiębiorca, który doskonale wie, czym jest rodzący się dopiero kapitalizm. Intuicyjnie wyczuwa podstawowe zasady rządzące zarabianiem pieniędzy, w związku z czym szybko pomnaża majątek, mimo że stosowane przez niego strategie nie zawsze budzą społeczną aprobatę. Wokulski to też działacz społeczny i filantrop, który wznosi się ponad podziałami, potrafi pomóc zarówno prostytutce, jak i pewnej pięknej arystokratce.

Pieniądze szczęście dają?

Pieniądze w “Lalce” odmieniane są przez wszystkie przypadki. Akcja książki bowiem rozgrywa się w momencie, kiedy do Warszawy docierają pierwsze założenia kapitalizmu. Miasto rozrasta się, powstają kolejne ulice, buduje się nowe domy, ludność przybywa ze wsi do miast. Taka sytuacja jest bardzo dynamiczna i rodzi zarówno szanse, jak i zagrożenia dla tubylców. Wokulski wykorzystuje koniunkturę i robi podziwu godne interesy. Nie traci jednak z pola widzenia drugiego człowieka i jeśli może, to pomaga. Jest jednak świadkiem wielu nieprzyjemnym sytuacji, w których z człowieka wychodzi to, co najgorsze. I tez sam czasem korzysta na ludzkiej nieuczciwości i swojej pozycji – za pieniądze ludzie są wstanie naprawdę wiele zrobić.

Wiecznie żywy Wokulski

Wokulski to główny bohater „Lalki”, w którym każdy z nas może się przejrzeć bez względu na płeć. Jego kreacja stworzona przez Bolesława Prusa do dzisiaj poraża przenikliwością, autentycznością i niejednoznacznością charakteru. Jest też archetypem szaleńczo zakochanego mężczyzny, który dla kobiety traci rozum. Robi dosłownie wszystko, by zdobyć jej serce. Zapomniał jednak o tym, że serca nie da się kupić. Nawet jeśli jest to zimne serce wyrachowanej salonowej piękności.